Monday, March 17, 2025

 

दुई तिहाई सरकारयात न्हय्गू  हाथ्या

श्रीकृष्ण महर्जन नेवाः

वतर्मान केपी शर्मा ओलीया नेतृत्वया वर्तमान सरकार प्रतिनिधिसभाय् करिव करिव दुई तिहाई बहुमत दुगु सरकार खः । राजनीतिक स्थायित्व नापं संविधान संशोधनया मुख्य ज्या धकाः तायेका वंगु असार ३१ गते वर्तमान सरकार गठन जूगु खः । संसदया दक्ले तःधंगु दल व निगूगु तःधंगु दल जाना दयेकूगु वर्तमान सरकरयात थीथी कथंया न्हय्गू कथंया हाथ्यात वयाच्वंगु खने दु । जुजुवादी व हिन्दु राष्ट्र पक्षधरपिन्सं गणतन्त्र विरुद्ध आन्दोलन याःगुनिसें भारतं वर्तमान सरकारयात बेवास्ता यानाच्वंगु अले आदिवासीतय्गु मुक्कुमलुङ आन्दोलत नकं जुयाच्वंगुलिं हे वर्तमान ओली सरकारयात हाथ्यात वयाच्वंगु खने दु ।  न्हय्गू हाथ्या मध्ये अप्वः याना सरकारया कारणं हे वयाच्वंगु खने दु ।

जुजुवादीत आन्दोलनय्

पुलांम्ह जुजु ज्ञानेन्द्र शाह नं फागुन ७ गते प्रजातन्त्र दिवसया लसताय् बियादीगु सन्देशपाखें थःम्ह राजगद्दी त्याग यानागु विषय कमजोरी कथं नाला मकायेत ख्याच्वः तकं बियादीगु खः । थःम्हेस्यां राजगद्दी त्याग यानागु जूसां नं व्यवस्था बःलाःगु धाइपिन्सं अवस्था हिलेगु ज्या मयाःगु घपं तकं बियादिल । आःया व्यवस्थापाखें इतिहासयात नास याना पहिचानया नं अपमान यानाच्वंगु द्धपं बियादीगु खः । थुगु कथंया भिडियो सन्देश लिपा हिन्दू राष्ट्र व राजतन्त्र पक्षधरपिन्त उत्साहित यानाबिल । उकिं याना हिन्दू राष्ट्र व राजसंस्थाया पक्षधरपिन्त छथाय् तये हयाबिल । उकिं संसदय् दुपिन्सं संसदय् हे च्वना अले संसदय् दुपिं व संसदय् मदुपिं इमिसं सतकय् वया तकं गणतन्त्र विरुद्ध नाराबाजि यानाच्वंगु दु । आः पुलांमह जुजु ज्ञानेन्द्रयात हाकनं जुजु दयेकेगु नापं नेपाःयात हिन्दु राष्ट्र घोषणा याकेगु अभियानय् न्ह्याः वंगु दु । थ्व हे दथुइ राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीया महामन्त्री डा. धवलशमशेर राणां ला वइगु चैत्र १ गते बृहत राष्ट्रवादी आन्दोलन यायेगु धकाः तकं धयादीगु दु । आः राष्ट्र, धर्म, संस्कृति रक्षा व स्वाभीमानी नेपाः निर्माणया निति आन्दोलन यायेगु धयादीगु दु । अथे हे जुजुवादी व हिन्दू राष्ट्रवादीत नं आन्दोलनया थःथःगु कथंया तयारी याना न्ह्याः वनाच्वंगु खने दु । जुजुवादीतसें अथे सतकय् न्हिया न्हिथं प्रदर्शन याना वयाच्वंगु अर्थात इमिसं याःगु आन्दोलन वर्तमान सरकारया नितिं तःधंगु हाथ्या जुया बिउगु दु ।

प्रमुख प्रतिपक्षको आन्दोलन

प्रमुख प्रतिपक्ष दल माओवादी केन्द्रं वर्तमान सरकार गठन हे अप्राकृतिक व अवंवधानिक कथं जूगु धकाः न्ह्यथसें वर्तमान सरकारयात आलोचना यायेगुनिसें आन्दोलन तकं याना वयाच्वंगु दु । अथे हे मेमेगु दलतपाखें नं सरकारया विरुद्ध गतिविधि याना वयाच्वंगु दु । सरकार विरुद्ध दलतय्गु नं आन्दोलन नापं गतिविधिं याना नं ओली सरकारयात हाथ्या जुया वःगु दु । थ्व हे दथुइ नेकपा एकीकृत समाजवादी पार्टीं नं चैत्र १ गते पत्रकार सम्मेलन याना सरकार व सत्तारुढ दलया गतिविधि विरुद्ध आन्दोलनया घोषणा यायेगु तयारी याःगु दु । अथे हे मेमेगु दलतपाखें नं सरकार विरुद्ध गतिविधि याना न्ह्याः वनीगु अवस्था दु ।

भारतया बेवास्ता

प्रधानमन्त्री जुइ धुनेवं हे असार महिनाय् चीन भ्रमण यानादीम्ह केपी शर्मा ओलीयात भारतं आः तक नं ब्वना पौ छ्वया हःगु मदुनि । एमाले व कांग्रेसया वर्तमान सरकारयात हे भारतपाखें औपचारिक पौ मवःगुलिं वर्तमान सरकारयात भारतं बेक्व मिखां स्वयाच्वंगु खः धकाः धायेगु यानाहःगु दु । अले गुलि गुलिसिनं ला भारतपाखें हे जुजुवादी व हिन्दुवादीतय्त थ्व इलय् सक्रिय यायेगु भूमिका म्हिताच्वंगु खः धकाः तकं धायेगु यानाहःगु दु । भारतया बेवास्ता नं वर्तमान सरकारया नितिं छगु तःधंगु हाथ्या जुया बिउगु दु ।

यूएसएडया ग्वहालि बन्द

नेपाःया आर्थिक अवस्था संकटपूर्ण अवस्थाय् दु धकाः सकलसिनं सिउ । विदोश िआर्थिक ग्वहालि व सहायत मन्त धाःसा थाकुइ धकाः सकलसिनं धायेगु याना वयाच्वंगु दु । थ्व हे इलय् अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पं यूएसएडमार्फत थीथी देय्यात बिया वयाच्वंगु ग्वहालि ९० दिनया निति. स्थगन यायेगु घोषणा याःगु दु । थुकिं याना नेपाःयात नं लिच्वः लाःगु दु । ओली सरकारयात आः थ्व नं तःधंगु हाथ्या जुया बिउगु दु ।

कुलमानया सवाल

माओवादी केन्द्रया सरकारया इलय् नियुक्ति जुयादीम्ह नेपाल विद्युत प्राधिकारणया कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङयात वर्तमान सरकारं अलमल यायेगु, स्पष्टिकरण कायेगु ज्या मदिक्क यानाच्वंगु दु । थुकियात मनूतसें कुलमानया सरकारं चीकेत्यनधकाः थुइकाच्वंगु दु । कुलमानयात चीकेगु ज्या बांलाःगु ज्या मखु धकाः आम जनतां थुइकाच्वंगु दु । अले प्रमुख प्रतिपक्ष दलयात ला झन तंपिहां वइगु विषय हे जुयाबिल । उकिं कुलमानया सवालय् सरकारं गुगु कथं पलाः ल्ह्वनाच्वन थुकिं याना नं सरकारयात हाथ्या जुयावःगु खने दु ।

अध्यादेश

संसद शुरु जुइगु छुं ई जक ल्यंदनिगु अवस्थाय् सरकारं संसदयात छलेयाना गुगु कथं अध्यादेश हल उकिं याना विपक्ष दलतय्त विरोध यायेगु थाय् दयेकाबिल । सरकारयात आलोचना यायेगु थाय् ब्वलन । भूमि सम्वन्धि अध्यादेशला संसदय् निर्णयाार्थ पेश तकं याये फयाच्वंगु मदु । सरकारय् हे दुगु दलतसें तकं उकिया विरोध यानाच्वंगु दु । उगु विधेयकया कारणं वर्तमान सरकार झन कमजोर जूगु दु । दलतलिसेया स्वापू बांलानावंगु मदु । उकिं अध्यादेश गुगु कथं हल थ्व वनं सरकारया नितिं हथ्या जुया बिउगु दु ।

मुक्कुमलुङ आन्दोलन

ताप्लेजुङया मुक्कुमलुङ पाथिभराय् केबलकार दयेकेगु नितिं सरकारं अप्वः प्राथमिकता बिया अनया आदिवासी लिम्बुतय्गु माग यात बेवास्ता यानाच्वंगु दु । लिम्बु आदिवासीतलिसे तत्कालिन अवस्थाय् पृथ्वीनारायण शाह नं सम्झौता याःगुनिसें आदिवासीतय्गु अधिकारया सवालयात कया तकं बांलाक्क बिचाः मयासें सरकार दमनय् क्वहां वयाच्वंगु दु धकाः आदिवासी जनजातितसें सरकारया विरोध यानाच्वंगु दु । आदिवासी जनजाति धाइपिं मुलुकय् ३५ प्रतिशत दु इपिं असन्तुष्ट दु । थ्व मुद्दायात तकं सरकारं ध्यान तयाच्वंगु मदु । उकिं छगू कथं आदिवासी जनजातित आन्दोलनय् दुगु धइगु नं वर्तमान सरकारया नितिं तःधंगु हाथ्या जुयाच्वंगु दु ।

थुगु कथं थीथी हाथ्यात दुई तिहाई बहुमत धयातःगु सरकारयात वयाच्वंगु दु । थ्व फुक्क कथंया हाथ्यायात आः ओली सरकारं गुगु कथं समाना याना वनीगु खः ? दल नाप नापं भारत व आदिवासी जनजातितलिसे गुगु कथं स्वापू बांलाका वनीगु खः ? थ्व मूल विषय जुयाच्वंगु दु । गणतन्त्रवादी दलत व आदिवासी जनजातिलिसे जाना मवन धाःसा जुजुवादीत गणतन्त्र विरुद्ध न्ह्यः वनेत झन अःपुइगु अवस्था दु । उकिं ओली सरकार आः गुगु कथं न्ह्याः वनीगु खः व धाःसा कन्हय्या दिनय् स्पष्ट जुजुं वनी ।

 

No comments:

Post a Comment